Baza wzorów matematycznych i fizycznych
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
Reakcja strącania (zapis jonowy)
Do czego służy: pokazuje istotę strącania — łączenie się jonów w osad. Resztę (jony widzowie) pomijamy.
Rzędowość atomu węgla
Do czego służy: klasyfikuje atomy węgla w cząsteczce (I–IV rzędowe).
Przykład: w 2-metylopropanie środkowy atom węgla jest związany z 3 innymi atomami węgla → jest III-rzędowy.
Stężenie procentowe
Do czego służy: oblicza zawartość substancji w roztworze. $m_r = m_s + m_{wody}$. Np. 20 g soli w 80 g wody → roztwór 100 g, $C_p = 20\%$.
Reguła wypierania
Do czego służy: przewiduje, czy reakcja metalu z solą lub kwasem zajdzie.
Przykład: $\text{Zn} + \text{CuSO}_4 \rightarrow \text{ZnSO}_4 + \text{Cu}$ (cynk jest aktywniejszy od miedzi). Reakcja odwrotna nie zachodzi.
Odczyt z układu okresowego
Do czego służy: pozwala odczytać budowę atomu z położenia pierwiastka. Sód (3. okres, 1. grupa) → 3 powłoki, 1 elektron walencyjny.
Schemat wiązania koordynacyjnego
Do czego służy: pokazuje, że wspólna para pochodzi w całości od donora, a akceptor daje pusty orbital.
Przykład: $\text{NH}_3 + \text{H}^+ \rightarrow \text{NH}_4^+$.
Wydajność reakcji
Do czego służy: ocenia, jak „skuteczna" była reakcja lub proces otrzymywania produktu.
Zmienne
- $m_{\text{prakt.}}$ — masa (lub liczba moli) produktu otrzymana w praktyce,
- $m_{\text{teor.}}$ — masa obliczona stechiometrycznie (maksymalna możliwa).
Zamiast mas można użyć liczby moli — ważne, by obie wielkości były tego samego rodzaju.
Rozróżnienie przemiany
Do czego służy: odróżnia zjawisko fizyczne od reakcji chemicznej. Topnienie lodu → fizyczne; spalanie drewna → chemiczne.
Krotność wzoru rzeczywistego
Do czego służy: pozwala przejść od wzoru empirycznego do rzeczywistego (indeksy mnożymy przez $k$).
Jeśli $k = 1$, wzór rzeczywisty jest identyczny z empirycznym.
Stosunek atomowy ze składu procentowego
Do czego służy: przelicza skład procentowy związku organicznego na stosunek atomowy — podstawę wzoru empirycznego.
Otrzymane liczby dzielimy przez najmniejszą i (jeśli trzeba) mnożymy, by uzyskać liczby całkowite.
Różnica elektroujemności a typ wiązania
Do czego służy: pozwala przewidzieć typ wiązania między dwoma pierwiastkami.
Kryterium
- $\Delta E \lt 0{,}4$ → kowalencyjne,
- $0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$ → kowalencyjne spolaryzowane,
- $\Delta E > 1{,}7$ → jonowe.
Trend elektroujemności
Do czego służy: pozwala porównać elektroujemność pierwiastków po ich położeniu w układzie.
Trend pokrywa się z energią jonizacji, a jest odwrotny do promienia atomowego.
Estryfikacja
Do czego służy: opisuje otrzymywanie estru. Np. kwas octowy + etanol → octan etylu + woda.
Reguła odczynu soli
Do czego służy: pozwala przewidzieć odczyn roztworu soli bez obliczeń.
- mocny + mocny → obojętny,
- słaby kwas + mocna zasada → zasadowy,
- mocny kwas + słaba zasada → kwasowy.
Grupa karboksylowa i dysocjacja
Do czego służy: pokazuje źródło kwasowego charakteru — oderwanie jonu $\text{H}^+$ z grupy karboksylowej.
Kwasy karboksylowe są słabymi kwasami (dysocjują częściowo), ale wystarcza to do reakcji z metalami, zasadami i węglanami.
Otrzymywanie kwasu tlenowego
Do czego służy: opisuje otrzymywanie kwasów tlenowych. Np. $\text{SO}_3 + \text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{H}_2\text{SO}_4$.
Masa cząsteczkowa
Do czego służy: oblicza masę cząsteczki związku. Np. $M(\text{CO}_2) = 12 + 2\cdot16 = 44\ \text{u}$.
Dozwolone wartości pobocznej liczby kwantowej
Do czego służy: określa, jakie podpowłoki występują na danej powłoce.
Przykład
Dla $n=3$: $l = 0, 1, 2$ — czyli podpowłoki $3s$, $3p$, $3d$.
Liczba orbitali w podpowłoce
Do czego służy: podaje, ile orbitali (wartości $m_l$) ma dana podpowłoka.
Wartości
- $s$ ($l=0$): $1$ orbital,
- $p$ ($l=1$): $3$,
- $d$ ($l=2$): $5$,
- $f$ ($l=3$): $7$.
Maksymalna liczba elektronów w podpowłoce
Do czego służy: łączy liczbę orbitali z pojemnością orbitalu (2 elektrony). Wynik: $s=2$, $p=6$, $d=10$, $f=14$.
Pierwiastek a związek
Do czego służy: pozwala odróżnić pierwiastek od związku. $\text{O}_2$ → pierwiastek; $\text{H}_2\text{O}$ → związek.
Reakcja zobojętniania
Do czego służy: opisuje najczęstszy sposób otrzymywania soli.
Istota jonowa: $\text{H}^+ + \text{OH}^- \rightarrow \text{H}_2\text{O}$ — jony $\text{H}^+$ i $\text{OH}^-$ łączą się w wodę.
Ustalanie wzoru soli (reguła krzyżowa)
Do czego służy: zapisujesz poprawny wzór soli, znając wartościowość metalu i reszty kwasowej.
Przykład: $\text{Ca}$ (II) + reszta $\text{NO}_3$ (I) → $\text{Ca(NO}_3)_2$.
Krotność wzoru rzeczywistego
Do czego służy: pozwala przejść od wzoru empirycznego do rzeczywistego.
Indeksy wzoru empirycznego mnożymy przez $k$. Jeśli $k=1$, wzór rzeczywisty = empiryczny.
Strona 23 z 25 · 577 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.