Baza wzorów matematycznych i fizycznych
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
Powiększenie obrazu
Do czego służy: określa, ile razy obraz jest większy od przedmiotu. Przyrządy optyczne (lupa, mikroskop, luneta) wykorzystują soczewki, by uzyskać powiększony obraz przedmiotów bliskich (lupa, mikroskop) lub odległych (luneta, teleskop).
Równoważność masy i energii w reakcjach jądrowych
Do czego służy: oblicza energię reakcji jądrowej z ubytku masy. W rozszczepieniu ciężkie jądro (np. uranu) dzieli się na lżejsze; w syntezie lekkie jądra łączą się (jak w Słońcu). W obu procesach część masy zamienia się w ogromną energię.
Prędkość średnia
Do czego służy: opisuje ruch niejednostajny (o zmiennej prędkości) jednym „uśrednionym" wynikiem. $s$ — cała droga, $t$ — cały czas. Prędkość średnia mówi, z jaką stałą prędkością trzeba by jechać, by w tym samym czasie pokonać tę samą drogę.
Pierwsza prędkość kosmiczna (klasa 1 LO)
Co liczy: prędkość na niskiej orbicie kołowej; $v_{II}=\sqrt{2}\,v_I$.
Silnik elektryczny — przemiana energii
Do czego służy: napędza urządzenia. W silniku ramka (cewka) z prądem umieszczona w polu magnetycznym obraca się pod działaniem sił elektrodynamicznych. Silnik zamienia energię elektryczną w mechaniczną (ruch). Działa odwrotnie niż prądnica.
Spadek swobodny (klasa 1 LO)
Co liczy: prędkość i wysokość spadku bez prędkości początkowej.
Położenie środka masy
Do czego służy: wyznacza punkt, w którym „skupiona" jest masa układu. To średnia ważona położeń, w której wagą jest masa każdego ciała.
Topnienie i krzepnięcie
Do czego służy: opisuje zmiany stanu skupienia. Topnienie (ciało stałe → ciecz) i krzepnięcie (ciecz → ciało stałe) zachodzą w stałej temperaturze topnienia (dla lodu $0^\circ\text{C}$). Dostarczane ciepło zużywane jest na zmianę stanu, a nie na wzrost temperatury.
Przekładnia transformatora (klasa 3 LO)
Co liczy: stosunek napięć równy stosunkowi liczby zwojów.
III zasada dynamiki (akcja–reakcja)
Do czego służy: opisuje wzajemność oddziaływań. Siły akcji i reakcji mają tę samą wartość i przeciwne zwroty, ale działają na dwa różne ciała (dlatego się nie równoważą). Przykład: odrzut przy strzale, ruch rakiety.
Siła bezwładności
Do czego służy: opisuje pozorną siłę odczuwaną w przyspieszającym układzie odniesienia (np. w ruszającym autobusie). Ma wartość $F_b = m a$ i zwrot przeciwny do przyspieszenia układu.
Podział substancji magnetycznych
Do czego służy: klasyfikuje materiały wg reakcji na pole magnetyczne. Diamagnetyki — słabo odpychane; paramagnetyki — słabo przyciągane; ferromagnetyki (żelazo, nikiel, kobalt) — silnie przyciągane i mogące trwale się namagnesować.
Bilans energii spadającego ciała
Do czego służy: oblicza prędkość ciała spadającego z wysokości $h$: $v = \sqrt{2 g h}$. Wynika z równości energii potencjalnej na starcie i kinetycznej na dole.
Zasada zachowania energii mechanicznej
Do czego służy: pozwala liczyć prędkości i wysokości bez znajomości sił. Gdy nie działają opory, energia mechaniczna się nie zmienia — energia potencjalna zamienia się w kinetyczną i odwrotnie.
Zasada zachowania ładunku
Do czego służy: podstawa opisu zjawisk elektrycznych. W układzie izolowanym całkowity ładunek nie zmienia się — ładunek nie powstaje z niczego ani nie znika, może tylko przemieszczać się między ciałami (np. przepływ elektronów przy elektryzowaniu).
Ochrona w instalacji elektrycznej
Do czego służy: chroni ludzi i urządzenia. Bezpiecznik przerywa obwód przy zbyt dużym prądzie (zwarciu). Uziemienie odprowadza ładunek do ziemi. Izolacja przewodów zapobiega porażeniu. Prąd o napięciu $230\ \text{V}$ jest niebezpieczny dla życia.
Ciśnienie atmosferyczne
Do czego służy: ciśnienie atmosferyczne to nacisk słupa powietrza nad danym miejscem. Przy powierzchni Ziemi wynosi ok. $1000\ \text{hPa}$ i maleje z wysokością. Mierzy się je barometrem.
Sprawność silnika cieplnego (klasa 2 LO)
Co liczy: sprawność jako stosunek pracy do ciepła pobranego.
Energia kondensatora (klasa 2 LO)
Co liczy: energię zgromadzoną w naładowanym kondensatorze.
Prędkość dźwięku w powietrzu
Do czego służy: do obliczeń echa, odległości burzy itp. Dźwięk to fala podłużna; w powietrzu rozchodzi się z prędkością ok. $340\ \tfrac{\text{m}}{\text{s}}$ (szybciej w cieczach i ciałach stałych, w próżni się nie rozchodzi).
Prędkość światła (klasa 8 SP)
Co opisuje: prędkość fal elektromagnetycznych w próżni.
Uwaga: najwyższa możliwa prędkość w przyrodzie.
Korekcja wad wzroku
Do czego służy: tłumaczy dobór okularów. Oko działa jak soczewka tworząca obraz na siatkówce. Krótkowzroczność (niewyraźne widzenie z daleka) koryguje się okularami z soczewkami rozpraszającymi; dalekowzroczność (niewyraźne z bliska) — soczewkami skupiającymi.
Parowanie i skraplanie
Do czego służy: opisuje przemiany między cieczą a gazem. Parowanie zachodzi z powierzchni cieczy w każdej temperaturze (szybciej w wyższej i przy większej powierzchni). Wrzenie to gwałtowne parowanie w całej objętości (woda wrze w $100^\circ\text{C}$). Skraplanie to przejście pary w ciecz.
Przyspieszenie i droga (klasa 7 SP)
Co liczy: przyspieszenie oraz drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym (start z miejsca).
Prędkość: $v=a t$.
Strona 17 z 25 · 577 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.