Wzory z Chemia
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
Maksymalna liczba elektronów na powłoce
Do czego służy: podaje pojemność powłoki o głównej liczbie kwantowej $n$.
Wartości
- $n=1$: $2\cdot1^2 = 2$ elektrony,
- $n=2$: $2\cdot2^2 = 8$,
- $n=3$: $2\cdot3^2 = 18$,
- $n=4$: $2\cdot4^2 = 32$.
Maksymalna liczba elektronów w podpowłoce
Do czego służy: podaje pojemność podpowłoki. Wynika z liczby orbitali $2l+1$ i pojemności orbitalu (2 e$^-$).
Wartości
- $s$ ($l=0$): $2$ e$^-$,
- $p$ ($l=1$): $6$,
- $d$ ($l=2$): $10$,
- $f$ ($l=3$): $14$.
Warunki korozji elektrochemicznej żelaza
Do czego służy: przypomina, że do rdzewienia potrzebne są jednocześnie woda i tlen.
W suchym powietrzu lub w wodzie pozbawionej tlenu żelazo koroduje bardzo wolno. Elektrolity (sól) znacznie przyspieszają proces.
Otrzymywanie chlorowodoru
Do czego służy: pokazuje otrzymywanie kwasu beztlenowego. Chlorowodór $\text{HCl}$ rozpuszczony w wodzie daje kwas solny.
Grupa karboksylowa
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną kwasów karboksylowych. Np. $\text{CH}_3\text{COOH}$ (kwas octowy).
Dysocjacja kwasu
Do czego służy: zapisuje rozpad kwasu na jony w wodzie.
Przykłady: $\text{HNO}_3 \rightarrow \text{H}^+ + \text{NO}_3^-$; $\text{H}_3\text{PO}_4 \rightarrow 3\text{H}^+ + \text{PO}_4^{3-}$.
Wartościowość reszty kwasowej
Do czego służy: potrzebna do układania wzorów soli.
$\text{HCl}$ → reszta $\text{Cl}$ jednowartościowa; $\text{H}_2\text{SO}_4$ → reszta $\text{SO}_4$ dwuwartościowa.
Przeliczanie stężenia procentowego na molowe
Do czego służy: przelicza $C_p$ (%) na $C_m$ ($\tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$), gdy znana jest gęstość.
Zmienne
- $C_p$ — stężenie procentowe (%),
- $d$ — gęstość roztworu ($\tfrac{\text{g}}{\text{cm}^3}$),
- $M$ — masa molowa ($\tfrac{\text{g}}{\text{mol}}$).
Rozcieńczanie roztworu
Do czego służy: oblicza stężenie lub objętość po rozcieńczeniu (albo zatężeniu) roztworu.
Przykład: $100\ \text{cm}^3$ roztworu $2\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$ rozcieńczono do $500\ \text{cm}^3$: $C_2 = \tfrac{2\cdot100}{500} = 0{,}4\ \tfrac{\text{mol}}{\text{dm}^3}$.
Reakcja strącania (zapis jonowy)
Do czego służy: pokazuje istotę strącania — łączenie się jonów w osad. Resztę (jony widzowie) pomijamy.
Rzędowość atomu węgla
Do czego służy: klasyfikuje atomy węgla w cząsteczce (I–IV rzędowe).
Przykład: w 2-metylopropanie środkowy atom węgla jest związany z 3 innymi atomami węgla → jest III-rzędowy.
Stężenie procentowe
Do czego służy: oblicza zawartość substancji w roztworze. $m_r = m_s + m_{wody}$. Np. 20 g soli w 80 g wody → roztwór 100 g, $C_p = 20\%$.
Reguła wypierania
Do czego służy: przewiduje, czy reakcja metalu z solą lub kwasem zajdzie.
Przykład: $\text{Zn} + \text{CuSO}_4 \rightarrow \text{ZnSO}_4 + \text{Cu}$ (cynk jest aktywniejszy od miedzi). Reakcja odwrotna nie zachodzi.
Odczyt z układu okresowego
Do czego służy: pozwala odczytać budowę atomu z położenia pierwiastka. Sód (3. okres, 1. grupa) → 3 powłoki, 1 elektron walencyjny.
Schemat wiązania koordynacyjnego
Do czego służy: pokazuje, że wspólna para pochodzi w całości od donora, a akceptor daje pusty orbital.
Przykład: $\text{NH}_3 + \text{H}^+ \rightarrow \text{NH}_4^+$.
Wydajność reakcji
Do czego służy: ocenia, jak „skuteczna" była reakcja lub proces otrzymywania produktu.
Zmienne
- $m_{\text{prakt.}}$ — masa (lub liczba moli) produktu otrzymana w praktyce,
- $m_{\text{teor.}}$ — masa obliczona stechiometrycznie (maksymalna możliwa).
Zamiast mas można użyć liczby moli — ważne, by obie wielkości były tego samego rodzaju.
Rozróżnienie przemiany
Do czego służy: odróżnia zjawisko fizyczne od reakcji chemicznej. Topnienie lodu → fizyczne; spalanie drewna → chemiczne.
Krotność wzoru rzeczywistego
Do czego służy: pozwala przejść od wzoru empirycznego do rzeczywistego (indeksy mnożymy przez $k$).
Jeśli $k = 1$, wzór rzeczywisty jest identyczny z empirycznym.
Stosunek atomowy ze składu procentowego
Do czego służy: przelicza skład procentowy związku organicznego na stosunek atomowy — podstawę wzoru empirycznego.
Otrzymane liczby dzielimy przez najmniejszą i (jeśli trzeba) mnożymy, by uzyskać liczby całkowite.
Różnica elektroujemności a typ wiązania
Do czego służy: pozwala przewidzieć typ wiązania między dwoma pierwiastkami.
Kryterium
- $\Delta E < 0{,}4$ → kowalencyjne,
- $0{,}4 \le \Delta E \le 1{,}7$ → kowalencyjne spolaryzowane,
- $\Delta E > 1{,}7$ → jonowe.
Trend elektroujemności
Do czego służy: pozwala porównać elektroujemność pierwiastków po ich położeniu w układzie.
Trend pokrywa się z energią jonizacji, a jest odwrotny do promienia atomowego.
Estryfikacja
Do czego służy: opisuje otrzymywanie estru. Np. kwas octowy + etanol → octan etylu + woda.
Reguła odczynu soli
Do czego służy: pozwala przewidzieć odczyn roztworu soli bez obliczeń.
- mocny + mocny → obojętny,
- słaby kwas + mocna zasada → zasadowy,
- mocny kwas + słaba zasada → kwasowy.
Grupa karboksylowa i dysocjacja
Do czego służy: pokazuje źródło kwasowego charakteru — oderwanie jonu $\text{H}^+$ z grupy karboksylowej.
Kwasy karboksylowe są słabymi kwasami (dysocjują częściowo), ale wystarcza to do reakcji z metalami, zasadami i węglanami.
Strona 5 z 7 · 154 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.