Wzory z Chemia
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
Otrzymywanie kwasu tlenowego
Do czego służy: opisuje otrzymywanie kwasów tlenowych. Np. $\text{SO}_3 + \text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{H}_2\text{SO}_4$.
Masa cząsteczkowa
Do czego służy: oblicza masę cząsteczki związku. Np. $M(\text{CO}_2) = 12 + 2\cdot16 = 44\ \text{u}$.
Dozwolone wartości pobocznej liczby kwantowej
Do czego służy: określa, jakie podpowłoki występują na danej powłoce.
Przykład
Dla $n=3$: $l = 0, 1, 2$ — czyli podpowłoki $3s$, $3p$, $3d$.
Liczba orbitali w podpowłoce
Do czego służy: podaje, ile orbitali (wartości $m_l$) ma dana podpowłoka.
Wartości
- $s$ ($l=0$): $1$ orbital,
- $p$ ($l=1$): $3$,
- $d$ ($l=2$): $5$,
- $f$ ($l=3$): $7$.
Maksymalna liczba elektronów w podpowłoce
Do czego służy: łączy liczbę orbitali z pojemnością orbitalu (2 elektrony). Wynik: $s=2$, $p=6$, $d=10$, $f=14$.
Pierwiastek a związek
Do czego służy: pozwala odróżnić pierwiastek od związku. $\text{O}_2$ → pierwiastek; $\text{H}_2\text{O}$ → związek.
Reakcja zobojętniania
Do czego służy: opisuje najczęstszy sposób otrzymywania soli.
Istota jonowa: $\text{H}^+ + \text{OH}^- \rightarrow \text{H}_2\text{O}$ — jony $\text{H}^+$ i $\text{OH}^-$ łączą się w wodę.
Ustalanie wzoru soli (reguła krzyżowa)
Do czego służy: zapisujesz poprawny wzór soli, znając wartościowość metalu i reszty kwasowej.
Przykład: $\text{Ca}$ (II) + reszta $\text{NO}_3$ (I) → $\text{Ca(NO}_3)_2$.
Krotność wzoru rzeczywistego
Do czego służy: pozwala przejść od wzoru empirycznego do rzeczywistego.
Indeksy wzoru empirycznego mnożymy przez $k$. Jeśli $k=1$, wzór rzeczywisty = empiryczny.
Stosunek atomowy ze składu procentowego
Do czego służy: przelicza skład procentowy na stosunek molowy (atomowy) pierwiastków — podstawa wzoru empirycznego.
Otrzymane liczby dzielimy przez najmniejszą, aby uzyskać najprostszy stosunek całkowity.
Benzen — wzór i aromatyczność
Do czego służy: reprezentuje najprostszy węglowodór aromatyczny.
Zdelokalizowane elektrony sprawiają, że wszystkie wiązania C–C są równocenne, a pierścień trwały — stąd benzen woli substytucję (zachowuje pierścień) niż addycję (która by go rozbiła).
Model wiązania metalicznego
Do czego służy: schematycznie opisuje budowę metalu — kationy $\text{M}^{n+}$ w „morzu" elektronów.
Liczba oddanych elektronów $n$ zależy od liczby elektronów walencyjnych metalu (np. Na → 1, Mg → 2, Al → 3), co wpływa na twardość i temperaturę topnienia.
Reakcja estryfikacji
Do czego służy: opisuje otrzymywanie estru z kwasu i alkoholu.
Grupa –OH kwasu i atom wodoru z alkoholu łączą się w cząsteczkę wody; reszty kwasowa i alkoholowa tworzą ester. Katalizatorem jest zwykle stężony $\text{H}_2\text{SO}_4$.
Hybrydyzacja a kształt i kąt
Do czego służy: przypisuje kształt i kąt cząsteczki do typu hybrydyzacji atomu centralnego (bez wolnych par).
Zestawienie
- $sp$ — liniowy, $180^\circ$,
- $sp^2$ — trójkątny płaski, $120^\circ$,
- $sp^3$ — tetraedryczny, $109{,}5^\circ$.
Liczba par elektronowych a hybrydyzacja
Do czego służy: szybkie ustalenie hybrydyzacji z liczby par elektronowych (metoda VSEPR).
- 2 pary → $sp$,
- 3 pary → $sp^2$,
- 4 pary → $sp^3$.
Powstawanie jonów
Do czego służy: opisuje powstawanie jonów. Oddanie elektronów → kation ($+$); przyłączenie → anion ($-$).
Metale a niemetale
Do czego służy: pomaga zaklasyfikować pierwiastek. Przewodzi prąd i błyszczy → metal; kruchy izolator → niemetal.
Stopień utlenienia w nazwie
Do czego służy: pozwala jednoznacznie nazwać związek pierwiastka o zmiennej wartościowości.
Przykład: $\text{FeCl}_2$ — chlorek żelaza(II), $\text{FeCl}_3$ — chlorek żelaza(III).
Substytucja vs addycja
Do czego służy: pozwala przewidzieć typ reakcji na podstawie budowy węglowodoru.
- substytucja — podstawienie atomu (alkany, cykloalkany, areny),
- addycja — przyłączenie do wiązania wielokrotnego (alkeny, alkiny).
Istota reakcji zobojętniania
Do czego służy: pokazuje wspólną istotę wszystkich reakcji kwas–zasada.
Niezależnie od kwasu i zasady, jony $\text{H}^+$ i $\text{OH}^-$ zawsze tworzą wodę (słaby elektrolit) — dlatego reakcja zachodzi.
Budowa tłuszczu
Do czego służy: określa, czym są tłuszcze chemicznie. Nasycone → stałe (zwierzęce); nienasycone → ciekłe (roślinne).
Zasadowy charakter amin
Do czego służy: tłumaczy zasadowy odczyn roztworów amin.
Wolna para elektronowa azotu przyłącza $\text{H}^+$ z wody, przez co powstają jony $\text{OH}^-$ — stąd odczyn zasadowy.
Budowa białka
Do czego służy: pokazuje, że białka to łańcuchy aminokwasów. Kolejność aminokwasów decyduje o rodzaju białka.
Siły dyspersyjne a masa cząsteczki
Do czego służy: tłumaczy wzrost temperatury wrzenia w szeregu podobnych, niepolarnych (lub słabo polarnych) cząsteczek.
Przykład: temperatury wrzenia gazów szlachetnych i fluorowców rosną w dół grupy wraz z masą.
Strona 6 z 7 · 154 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.