Definicje i teorie — Matematyka
Kluczowe pojęcia z matematyki i fizyki — od podstawówki po maturę. Każda definicja z wyjaśnieniem i przykładem, w jednym kliknięciu.
Działania pisemne i liczby rzymskie
Mnożenie pisemne
Mnożymy od prawej strony, cyfra po cyfrze, przenosząc nadmiar do następnej kolumny.
Przykład: $234\cdot6$
- $4\cdot6=24$ — piszemy $4$, przenosimy $2$
- $3\cdot6=18$, plus przeniesione $2$ daje $20$ — piszemy $0$, przenosimy $2$
- $2\cdot6=12$, plus przeniesione $2$ daje $14$ — piszemy $14$
$$234\cdot6=1404$$
Dzielenie pisemne
Dzielimy od lewej strony, zabierając kolejne cyfry dzielnej.
Przykład: $852:4$
- $8:4=2$ — zapisujemy $2$
- $5:4=1$ reszty $1$ — zapisujemy $1$, resztę dopisujemy do następnej cyfry
- $12:4=3$ — zapisujemy $3$
$$852:4=213$$
Wynik zawsze warto sprawdzić mnożeniem: $213\cdot4=852$.
Znaki rzymskie
Siedem podstawowych znaków:
$$I=1,\quad V=5,\quad X=10,\quad L=50,\quad C=100,\quad D=500,\quad M=1000$$
Zasady zapisu rzymskiego
- Znaki ustawione od największego dodajemy: $XVI=10+5+1=16$
- Mniejszy znak przed większym oznacza odejmowanie: $IV=5-1=4$, $XL=50-10=40$, $CM=1000-100=900$
- Tego samego znaku nie powtarzamy więcej niż trzy razy — dlatego piszemy $IV$, a nie $IIII$
- Odejmować wolno tylko znakami $I$, $X$ i $C$
Przykład: $MMXXVI=1000+1000+10+10+5+1=2026$.
Na co uważać
Przy mnożeniu pisemnym najczęstszym błędem jest zgubienie przeniesienia — warto zapisywać je drobną cyfrą nad kolumną. Przy zapisie rzymskim uważaj na kolejność: $XL$ to $40$, ale $LX$ to już $60$.
1 wynik
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.