Definicje i teorie — Fizyka
Kluczowe pojęcia z matematyki i fizyki — od podstawówki po maturę. Każda definicja z wyjaśnieniem i przykładem, w jednym kliknięciu.
Cechy dźwięku (klasa 8 SP)
Wysokość
Zależy od częstotliwości — większa częstotliwość to wyższy dźwięk.
Głośność
Zależy od amplitudy drgań.
Barwa
Pozwala odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk.
Topnienie i krzepnięcie (klasa 7 SP)
Topnienie
Przejście ze stanu stałego w ciekły; zachodzi w stałej temperaturze topnienia.
Krzepnięcie
Proces odwrotny; temperatura krzepnięcia równa jest temperaturze topnienia.
Ciepło przemiany
Podczas przemiany dostarczane ciepło nie zmienia temperatury.
Fale elektromagnetyczne (klasa 8 SP)
Natura
Rozchodzące się drgania pola elektrycznego i magnetycznego; nie potrzebują ośrodka.
Prędkość
W próżni rozchodzą się z prędkością światła $c\approx3\cdot10^8\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}$.
Widmo
Fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło, ultrafiolet, promienie X i gamma.
Parowanie i skraplanie (klasa 7 SP)
Parowanie
Przechodzenie cieczy w gaz; zachodzi z powierzchni w każdej temperaturze.
Wrzenie
Gwałtowne parowanie w całej objętości w temperaturze wrzenia.
Skraplanie
Przemiana pary w ciecz, np. rosa i para nad garnkiem.
Rozszerzalność temperaturowa ciał (klasa 7 SP)
Zjawisko
Ogrzewane ciała zwiększają objętość, a oziębiane — zmniejszają.
Przyczyna
Rosną odległości między drgającymi cząsteczkami.
Zastosowania
Przerwy dylatacyjne na mostach i torach, termometr cieczowy.
Źródła światła i jego rozchodzenie się (klasa 8 SP)
Źródła
Naturalne (Słońce) i sztuczne (żarówka); ciała oświetlone tylko odbijają światło.
Rozchodzenie
W ośrodku jednorodnym światło biegnie prostoliniowo.
Cień
Powstaje, bo światło nie omija przeszkód.
Odbicie światła — zwierciadła (klasa 8 SP)
Prawo odbicia
Kąt padania równa się kątowi odbicia.
Zwierciadło płaskie
Tworzy obraz pozorny, prosty, tej samej wielkości.
Zwierciadła kuliste
Wklęsłe skupiają, wypukłe rozpraszają promienie.
Załamanie światła (klasa 8 SP)
Zjawisko
Na granicy ośrodków światło zmienia kierunek biegu.
Przyczyna
Zmiana prędkości światła przy przejściu do innego ośrodka.
Skutki
Pozorne załamanie ołówka w wodzie, powstawanie tęczy.
Soczewki (klasa 8 SP)
Rodzaje
Skupiające (wypukłe) i rozpraszające (wklęsłe).
Ognisko
Punkt, w którym soczewka skupiająca zbiera promienie równoległe; odległość to ogniskowa.
Zdolność skupiająca
Mierzona w dioptriach, odwrotność ogniskowej.
Konstrukcja obrazów (klasa 8 SP)
Promienie charakterystyczne
Równoległy do osi przechodzi przez ognisko; przez środek biegnie bez załamania.
Cechy obrazu
Rzeczywisty lub pozorny, prosty lub odwrócony, powiększony lub pomniejszony.
Zależność
Cechy zależą od odległości przedmiotu od soczewki.
Oko i wady wzroku (klasa 8 SP)
Oko
Soczewka tworzy na siatkówce obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony.
Wady
Krótkowzroczność i dalekowzroczność wynikają z nieostrego obrazu na siatkówce.
Korekcja
Okulary z soczewkami rozpraszającymi lub skupiającymi.
Rozszczepienie światła i barwy (klasa 8 SP)
Rozszczepienie
Pryzmat rozkłada światło białe na barwy tęczy.
Przyczyna
Różne barwy załamują się pod różnym kątem.
Barwy ciał
Ciało ma barwę światła, które odbija; pochłania pozostałe.
Wektory w fizyce (klasa 1 LO)
Wektor
Wielkość o wartości, kierunku i zwrocie (przemieszczenie, prędkość, siła).
Działania
Dodawanie metodą równoległoboku; rozkład na składowe $a_x=a\cos\alpha$, $a_y=a\sin\alpha$.
Wartość
Ze składowych: $a=\sqrt{a_x^2+a_y^2}$.
Ruch prostoliniowy jednostajny (klasa 1 LO)
Cechy
Stała prędkość, tor prosty, przyspieszenie zerowe.
Równanie
Położenie: $x=x_0+v t$.
Wykresy
$x(t)$ jest prostą, $v(t)$ linią poziomą; droga to pole pod $v(t)$.
Prędkość średnia i chwilowa (klasa 1 LO)
Średnia
$v_{sr}=\frac{\Delta x}{\Delta t}$ dla całego odcinka.
Chwilowa
Granica prędkości średniej dla bardzo krótkiego czasu.
Interpretacja
Prędkość chwilowa to nachylenie stycznej do wykresu $x(t)$.
Ruch jednostajnie zmienny (klasa 1 LO)
Przyspieszenie
Stałe: $a=\frac{\Delta v}{\Delta t}$.
Prędkość
$v=v_0+a t$.
Droga
$s=v_0 t+\frac{a t^2}{2}$.
Spadek swobodny (klasa 1 LO)
Definicja
Ruch pod wpływem samej grawitacji, bez prędkości początkowej.
Przyspieszenie
$g\approx9{,}81\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}^2}$, jednakowe dla wszystkich ciał.
Wzory
$v=g t$, $h=\frac{g t^2}{2}$.
Rzut pionowy (klasa 1 LO)
W górę
$v=v_0-g t$; w najwyższym punkcie prędkość jest zerowa.
Wysokość
Maksymalna: $h=\frac{v_0^2}{2g}$.
Symetria
Czas wznoszenia równa się czasowi spadania.
Rzut poziomy (klasa 1 LO)
Złożenie ruchów
Jednostajny poziomo i jednostajnie przyspieszony pionowo.
Tor
Parabola.
Czas i zasięg
$t=\sqrt{\frac{2h}{g}}$, zasięg $x=v_0 t$.
Rzut ukośny (klasa 1 LO)
Składowe
$v_{0x}=v_0\cos\alpha$, $v_{0y}=v_0\sin\alpha$.
Zasięg
$z=\frac{v_0^2\sin 2\alpha}{g}$; największy dla $\alpha=45^\circ$.
Tor
Parabola symetryczna względem wierzchołka.
Ruch jednostajny po okręgu (klasa 1 LO)
Okres i częstotliwość
$T$ to czas obiegu, $f=\frac{1}{T}$.
Prędkość kątowa
$\omega=\frac{2\pi}{T}$, prędkość liniowa $v=\omega r$.
Przyspieszenie dośrodkowe
$a=\frac{v^2}{r}=\omega^2 r$, skierowane do środka.
Zasady dynamiki Newtona (klasa 1 LO)
Pierwsza
Bez siły wypadkowej ciało trwa w spoczynku lub ruchu jednostajnym.
Druga
$\vec{F}=m\vec{a}$.
Trzecia
Siły akcji i reakcji są równe co do wartości i przeciwnie skierowane.
Siły tarcia (klasa 1 LO)
Wzór
$T=\mu N$, gdzie $N$ to siła nacisku, a $\mu$ współczynnik tarcia.
Rodzaje
Tarcie statyczne (do granicznej wartości) i kinetyczne.
Zwrot
Przeciwny do ruchu lub tendencji do ruchu.
Ruch po równi pochyłej (klasa 1 LO)
Rozkład ciężaru
Wzdłuż równi $mg\sin\alpha$, prostopadle $mg\cos\alpha$.
Bez tarcia
Przyspieszenie $a=g\sin\alpha$.
Z tarciem
$a=g(\sin\alpha-\mu\cos\alpha)$.
Strona 5 z 10 · 221 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.