Definicje i teorie — Fizyka
Kluczowe pojęcia z matematyki i fizyki — od podstawówki po maturę. Każda definicja z wyjaśnieniem i przykładem, w jednym kliknięciu.
Wahadło — okres i częstotliwość (klasa 8 SP)
Okres
Czas jednego pełnego drgania; jednostką jest sekunda.
Częstotliwość
Liczba drgań na sekundę: $f=\frac{1}{T}$, w hercach ($\mathrm{Hz}$).
Wahadło
Okres zależy od długości wahadła, a nie od masy ani amplitudy.
Ciepło właściwe (klasa 7 SP)
Definicja
Ciepło potrzebne do ogrzania $1\,\mathrm{kg}$ substancji o $1\,^\circ\mathrm{C}$.
Wzór
$Q=c\,m\,\Delta T$, gdzie $c$ to ciepło właściwe.
Woda
Woda ma duże ciepło właściwe, dlatego wolno się nagrzewa i stygnie.
Fale mechaniczne (klasa 8 SP)
Definicja
Rozchodzące się w ośrodku drgania, przenoszące energię bez przenoszenia materii.
Rodzaje
Poprzeczne (drgania prostopadłe do kierunku fali) i podłużne (drgania wzdłuż).
Wielkości
Długość fali $\lambda$, prędkość $v=\lambda f$.
Bilans cieplny (klasa 7 SP)
Zasada
Ciepło oddane przez ciało cieplejsze równa się ciepłu pobranemu przez chłodniejsze.
Równanie
$Q_{oddane}=Q_{pobrane}$ — stąd wyznaczamy temperaturę końcową.
Założenie
Zakładamy brak strat ciepła do otoczenia.
Fale dźwiękowe (klasa 8 SP)
Powstawanie
Dźwięk to fala podłużna wywołana drganiami źródła.
Ośrodek
Rozchodzi się w gazach, cieczach i ciałach stałych, ale nie w próżni.
Prędkość
W powietrzu około $340\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}$.
Cechy dźwięku (klasa 8 SP)
Wysokość
Zależy od częstotliwości — większa częstotliwość to wyższy dźwięk.
Głośność
Zależy od amplitudy drgań.
Barwa
Pozwala odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk.
Topnienie i krzepnięcie (klasa 7 SP)
Topnienie
Przejście ze stanu stałego w ciekły; zachodzi w stałej temperaturze topnienia.
Krzepnięcie
Proces odwrotny; temperatura krzepnięcia równa jest temperaturze topnienia.
Ciepło przemiany
Podczas przemiany dostarczane ciepło nie zmienia temperatury.
Fale elektromagnetyczne (klasa 8 SP)
Natura
Rozchodzące się drgania pola elektrycznego i magnetycznego; nie potrzebują ośrodka.
Prędkość
W próżni rozchodzą się z prędkością światła $c\approx3\cdot10^8\,\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}$.
Widmo
Fale radiowe, mikrofale, podczerwień, światło, ultrafiolet, promienie X i gamma.
Parowanie i skraplanie (klasa 7 SP)
Parowanie
Przechodzenie cieczy w gaz; zachodzi z powierzchni w każdej temperaturze.
Wrzenie
Gwałtowne parowanie w całej objętości w temperaturze wrzenia.
Skraplanie
Przemiana pary w ciecz, np. rosa i para nad garnkiem.
Rozszerzalność temperaturowa ciał (klasa 7 SP)
Zjawisko
Ogrzewane ciała zwiększają objętość, a oziębiane — zmniejszają.
Przyczyna
Rosną odległości między drgającymi cząsteczkami.
Zastosowania
Przerwy dylatacyjne na mostach i torach, termometr cieczowy.
Źródła światła i jego rozchodzenie się (klasa 8 SP)
Źródła
Naturalne (Słońce) i sztuczne (żarówka); ciała oświetlone tylko odbijają światło.
Rozchodzenie
W ośrodku jednorodnym światło biegnie prostoliniowo.
Cień
Powstaje, bo światło nie omija przeszkód.
Odbicie światła — zwierciadła (klasa 8 SP)
Prawo odbicia
Kąt padania równa się kątowi odbicia.
Zwierciadło płaskie
Tworzy obraz pozorny, prosty, tej samej wielkości.
Zwierciadła kuliste
Wklęsłe skupiają, wypukłe rozpraszają promienie.
Załamanie światła (klasa 8 SP)
Zjawisko
Na granicy ośrodków światło zmienia kierunek biegu.
Przyczyna
Zmiana prędkości światła przy przejściu do innego ośrodka.
Skutki
Pozorne załamanie ołówka w wodzie, powstawanie tęczy.
Soczewki (klasa 8 SP)
Rodzaje
Skupiające (wypukłe) i rozpraszające (wklęsłe).
Ognisko
Punkt, w którym soczewka skupiająca zbiera promienie równoległe; odległość to ogniskowa.
Zdolność skupiająca
Mierzona w dioptriach, odwrotność ogniskowej.
Konstrukcja obrazów (klasa 8 SP)
Promienie charakterystyczne
Równoległy do osi przechodzi przez ognisko; przez środek biegnie bez załamania.
Cechy obrazu
Rzeczywisty lub pozorny, prosty lub odwrócony, powiększony lub pomniejszony.
Zależność
Cechy zależą od odległości przedmiotu od soczewki.
Oko i wady wzroku (klasa 8 SP)
Oko
Soczewka tworzy na siatkówce obraz rzeczywisty, odwrócony i pomniejszony.
Wady
Krótkowzroczność i dalekowzroczność wynikają z nieostrego obrazu na siatkówce.
Korekcja
Okulary z soczewkami rozpraszającymi lub skupiającymi.
Rozszczepienie światła i barwy (klasa 8 SP)
Rozszczepienie
Pryzmat rozkłada światło białe na barwy tęczy.
Przyczyna
Różne barwy załamują się pod różnym kątem.
Barwy ciał
Ciało ma barwę światła, które odbija; pochłania pozostałe.
Strona 4 z 4 · 89 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.