Baza wzorów matematycznych i fizycznych
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
I zasada dynamiki (zasada bezwładności)
Do czego służy: opisuje zachowanie ciała bez działania sił (lub gdy się równoważą). Jeśli wypadkowa sił wynosi zero, ciało nie zmienia swojego ruchu — spoczywa lub jedzie ze stałą prędkością. To zasada bezwładności.
Polaryzacja — warunek
Do czego służy: polaryzacja to uporządkowanie kierunku drgań fali. Zachodzi tylko dla fal poprzecznych (jak światło), co dowodzi ich poprzecznego charakteru. Filtr polaryzacyjny przepuszcza drgania tylko jednego kierunku.
Zapis wyniku pomiaru z niepewnością
Do czego służy: każdy pomiar jest obarczony niepewnością — żaden przyrząd nie jest idealny. Wynik zapisujemy jako wartość zmierzoną $\pm$ niepewność (np. $12{,}0 \pm 0{,}1\ \text{cm}$). Powtarzanie pomiaru i uśrednianie zmniejsza niepewność.
Napięcie w polu jednorodnym (klasa 2 LO)
Co liczy: napięcie między okładkami; $U=V_1-V_2$.
Energia potencjalna grawitacji (klasa 1 LO)
Co liczy: energię potencjalną w polu grawitacyjnym (zero w nieskończoności).
Siła wyporu (klasa 2 LO)
Co liczy: siłę wyporu równą ciężarowi wypartej cieczy.
Prasa hydrauliczna (klasa 7 SP)
Co liczy: zależność sił i pól tłoków w prasie hydraulicznej.
Wniosek: mały nacisk daje dużą siłę na większym tłoku.
Prędkość (klasa 7 SP)
Co liczy: prędkość w ruchu jednostajnym.
Oznaczenia: $s$ — droga, $t$ — czas, $v$ w $\frac{\mathrm{m}}{\mathrm{s}}$.
Prędkość średnia (klasa 1 LO)
Co liczy: prędkość średnią na odcinku.
Reguły przesunięć w rozpadach
Do czego służy: pozwala ustalić produkt rozpadu promieniotwórczego. Rozpad α: emisja jądra helu ($A$ maleje o 4, $Z$ o 2). Rozpad β⁻: neutron zmienia się w proton ($A$ bez zmian, $Z$ rośnie o 1). Promieniowanie γ: emisja energii, bez zmiany $A$ i $Z$.
Siła na przewodnik z prądem
Do czego służy: podstawa działania silników elektrycznych. Przewodnik, przez który płynie prąd, wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Umieszczony w zewnętrznym polu magnetycznym, oddziałuje z nim — działa na niego siła, która może wprawić go w ruch.
Przewodniki i izolatory
Do czego służy: pozwala dobrać materiały w elektrotechnice. Przewodniki (metale, woda z solami) mają swobodne elektrony i przewodzą prąd. Izolatory (guma, plastik, szkło, drewno suche) nie przewodzą prądu — służą do osłon i izolacji.
Reguła Lenza
Do czego służy: wyznacza kierunek prądu indukcyjnego. Prąd ten zawsze płynie tak, by przeciwdziałać przyczynie, która go wywołała (zmianie strumienia). Reguła Lenza jest konsekwencją zasady zachowania energii — wyjaśnia znak minus w prawie Faradaya.
Rodzaje energii
Do czego służy: porządkuje formy energii. Energia kinetyczna (ruchu), potencjalna (położenia lub sprężystości), cieplna, elektryczna, chemiczna, jądrowa. Energia może przechodzić z jednej formy w inną i jest zawsze zachowana.
Przyspieszenie na równi (klasa 1 LO)
Co liczy: przyspieszenie zsuwania po równi z tarciem; bez tarcia $a=g\sin\alpha$.
Siła Lorentza (klasa 3 LO)
Co liczy: siłę na ładunek poruszający się w polu magnetycznym.
Siły międzycząsteczkowe
Do czego służy: tłumaczy zjawiska takie jak zwilżanie i kroplowanie. Spójność to przyciąganie między cząsteczkami tej samej substancji; przyleganie (adhezja) — między cząsteczkami różnych substancji (np. woda a szkło).
Skrócenie długości (klasa 4 LO)
Co liczy: skrócenie długości w kierunku ruchu.
Okres wahadła sprężynowego (klasa 2 LO)
Co liczy: okres drgań ciała na sprężynie.
Widmo fal elektromagnetycznych
Do czego służy: porządkuje fale EM według rosnącej częstotliwości (i malejącej długości fali): fale radiowe, mikrofale, podczerwień (IR), światło widzialne, ultrafiolet (UV), promieniowanie rentgenowskie (X) i gamma. Wszystkie biegną w próżni z prędkością $c$.
Załamanie światła
Do czego służy: tłumaczy „załamanie" słomki w szklance i działanie soczewek. Gdy światło przechodzi z jednego ośrodka do drugiego (np. z powietrza do wody), zmienia kierunek (i prędkość) na granicy ośrodków. To zjawisko nazywamy załamaniem.
Zderzenie sprężyste — zachowane wielkości
Do czego służy: opisuje zderzenie idealnie sprężyste — po zderzeniu ciała się odbijają, a energia kinetyczna nie zamienia się w ciepło. Do obliczeń używamy obu zasad zachowania (pędu i energii).
Równanie Einsteina (klasa 4 LO)
Co liczy: bilans energii fotonu: praca wyjścia i energia elektronu; foton $E=hf$.
Równanie zwierciadła
Do czego służy: pozwala wyznaczyć położenie obrazu w zwierciadle. $f$ — ogniskowa, $x$ — odległość przedmiotu, $y$ — odległość obrazu. Dla zwierciadła kulistego ogniskowa $f = \tfrac{r}{2}$ (połowa promienia krzywizny).
Strona 14 z 25 · 577 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.