Wzory z Chemia
Wzory z opisami, wyprowadzeniami i przykładami — poukładane w przejrzyste kafle. Kliknij wzór, aby zobaczyć pełną teorię i zastosowanie.
Wzór ogólny alkanów
Do czego służy: pozwala zapisać wzór alkanu. Dla $n=3$ → $\text{C}_3\text{H}_8$ (propan).
Kryterium wiązania jonowego
Do czego służy: pozwala orientacyjnie stwierdzić, że wiązanie ma charakter jonowy.
Przykład: NaCl → $\Delta E = |0{,}9 - 3{,}0| = 2{,}1 > 1{,}7$ → wiązanie jonowe.
Wartościowość węgla
Do czego służy: podstawa zapisywania wzorów — każdy atom węgla musi mieć dokładnie 4 wiązania.
Wiązania te mogą łączyć węgiel z wodorem, innymi atomami węgla lub innymi pierwiastkami (O, N, chlorowce).
Woda jako dipol
Do czego służy: tłumaczy, dlaczego woda jest dobrym rozpuszczalnikiem. Biegunowa cząsteczka „otacza" jony i cząsteczki innych substancji.
Wzór ogólny kwasu
Do czego służy: pozwala zapisać wzór kwasu. Liczba atomów wodoru = wartościowość reszty kwasowej (np. $\text{SO}_4$ jest II-wartościowa → $\text{H}_2\text{SO}_4$).
Wzór wodorotlenku
Do czego służy: pozwala ułożyć wzór wodorotlenku. Liczba grup OH = wartościowość metalu (Ca II → Ca(OH)₂).
Addycja bromu do alkenu
Do czego służy: opisuje charakterystyczną reakcję alkenów — przyłączenie do wiązania podwójnego.
Wiązanie podwójne „otwiera się" i przyłącza dwa atomy bromu. Odbarwienie brązowej wody bromowej to test na obecność wiązania wielokrotnego.
Wzór ogólny alkenów
Do czego służy: pozwala zapisać wzór alkenu o danej liczbie atomów węgla ($n \ge 2$).
Przykład: dla $n=3$ → $\text{C}_3\text{H}_6$ (propen).
Grupa funkcyjna alkoholi
Do czego służy: wskazuje grupę funkcyjną decydującą o właściwościach alkoholi.
Przykłady: $\text{CH}_3\text{OH}$ (metanol), $\text{C}_2\text{H}_5\text{OH}$ (etanol).
Reakcja alkoholu z sodem
Do czego służy: opisuje charakterystyczną reakcję alkoholi z metalem aktywnym.
Atom wodoru z grupy –OH jest zastępowany sodem; wydziela się gazowy wodór, a powstaje alkoholan (np. etanolan sodu).
Ogólny wzór aminokwasu
Do czego służy: pokazuje charakterystyczną budowę aminokwasu (grupa aminowa + karboksylowa + reszta R).
Dla glicyny $\text{R} = \text{H}$; różne reszty R odróżniają poszczególne aminokwasy.
Przynależność do bloku a konfiguracja
Do czego służy: z konfiguracji elektronowej od razu odczytujesz blok.
Przykłady
- $\ldots 3s^1$ → blok $s$ (sód),
- $\ldots 3p^4$ → blok $p$ (siarka),
- $\ldots 4s^2 3d^6$ → blok $d$ (żelazo).
Liczba protonów i elektronów w atomie
Do czego służy: pozwala policzyć elektrony w atomie obojętnym. Np. dla tlenu $Z=8$ → 8 protonów i 8 elektronów.
Liczba masowa a liczba neutronów
Do czego służy: pozwala policzyć liczbę neutronów w jądrze, gdy znasz liczbę masową i atomową.
Zmienne
- $A$ — liczba masowa (liczba nukleonów),
- $Z$ — liczba atomowa (liczba protonów),
- $N$ — liczba neutronów.
Przykład: $^{37}_{17}\text{Cl}$ ma $N = 37 - 17 = 20$ neutronów.
Średnia masa atomowa pierwiastka
Do czego służy: oblicza masę atomową pierwiastka na podstawie mas i procentowej zawartości jego izotopów.
Zmienne
- $M$ — średnia masa atomowa pierwiastka (u),
- $M_i$ — masa $i$-tego izotopu (u),
- $p_i$ — procentowa zawartość $i$-tego izotopu ($\%$).
Suma zawartości wszystkich izotopów wynosi $100\%$.
Wpływ temperatury (reguła van't Hoffa)
Do czego służy: orientacyjnie ocenia, jak temperatura przyspiesza reakcję.
Podniesienie temperatury zwiększa energię cząsteczek — więcej z nich osiąga energię aktywacji, więc rośnie liczba zderzeń skutecznych.
Hydroliza sacharozy
Do czego służy: opisuje rozkład dwucukru na cukry proste.
Wiązanie glikozydowe zostaje rozerwane przez cząsteczkę wody; z sacharozy powstają glukoza i fruktoza (mieszanina zwana cukrem inwertowanym).
Dysocjacja kwasu
Do czego służy: zapisuje rozpad kwasu na jony w wodzie. To jony $\text{H}^+$ odpowiadają za odczyn kwasowy.
Dysocjacja soli
Do czego służy: zapisuje rozpad soli na jony. Liczbę jonów odczytujemy z indeksów wzoru soli.
Dysocjacja zasady
Do czego służy: zapisuje rozpad zasady na jony. To jony $\text{OH}^-$ odpowiadają za odczyn zasadowy.
Liczba moli gazu z objętości
Do czego służy: przelicza objętość gazu (w warunkach normalnych) na liczbę moli.
Zmienne
- $V$ — objętość gazu ($\text{dm}^3$),
- $V_m = 22{,}4\ \tfrac{\text{dm}^3}{\text{mol}}$ — objętość molowa (warunki normalne).
Prawo Hessa — sumowanie etapów
Do czego służy: oblicza $\Delta H$ reakcji przez zsumowanie znanych etapów.
Przy sumowaniu równań pamiętaj: odwrócenie równania → zmiana znaku $\Delta H$; pomnożenie równania → pomnożenie $\Delta H$.
Warunek zajścia reakcji jonowej
Do czego służy: pozwala przewidzieć, czy po zmieszaniu roztworów w ogóle zajdzie reakcja.
Jeśli wszystkie produkty pozostają w roztworze jako jony (dobrze rozpuszczalne, mocne elektrolity) — reakcja nie zachodzi.
Reguła przekory Le Chateliera
Do czego służy: pozwala przewidzieć kierunek przesunięcia równowagi po zmianie warunków.
- ↑ stężenie substratu → w prawo,
- ↑ temperatura → w stronę reakcji endoenergetycznej,
- ↑ ciśnienie → ku mniejszej liczbie moli gazu.
Strona 2 z 7 · 154 wyników
Pierwszy miesiąc za 0 zł.
Bez zobowiązań. Rezygnujesz, kiedy chcesz.
Załóż konto w 2 minuty. Opłaty pojawiają się dopiero po zalogowaniu i wyborze planu. Możesz zawiesić, zmienić lub anulować plan w każdej chwili. Dołącz do ponad 600 korepetytorów którzy już pracują mądrzej.