Dekadentyzm to postawa i nastrój schyłku, zmęczenia życiem i pesymizmu, typowy dla końca XIX w. („koniec wieku"). Dekadent czuje bezsens, znużenie i niemoc, nie wierzy w postęp ani ideały. Wpływ na tę postawę miała m.in. pesymistyczna filozofia Schopenhauera.

„Sztuka dla sztuki" głosi, że sztuka jest wartością samą w sobie i nie musi służyć żadnym celom użytkowym (moralnym, społecznym, politycznym). Jej jedynym celem jest piękno. To sprzeciw wobec pozytywistycznego utylitaryzmu — artysta tworzy dla sztuki, nie dla „pożytku".

Pozytywizm: sztuka użyteczna (utylitaryzm), ma pouczać i służyć społeczeństwu (praca u podstaw).
Młoda Polska: „sztuka dla sztuki" — autonomiczna, wolna od celów praktycznych, służąca pięknu i wyrażaniu uczuć. Artysta staje ponad „filistrem". To odwrócenie pozytywistycznego myślenia o roli sztuki.