Tekst I: Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (mowa Sędziego o grzeczności podczas uczty w Soplicowie). Odtwórz kolejność argumentacji Sędziego (wpisz B, C, D przed A): A. Zwrócenie uwagi na różne rodzaje grzeczności. B. Podkreślenie efektów dawnego dobrego wychowania. C. Odwołanie się do własnych doświadczeń z przeszłości. D. Zasygnalizowanie problemu dotyczącego szkół w stolicy.

Dokończ zdanie zgodnie z treścią fragmentu. Bezpośrednim pretekstem do zabrania głosu przez Sędziego była:

Oceń prawdziwość (P/F) w odniesieniu do fragmentu: 1. Z wypowiedzi Sędziego wynika, że opanowanie zasad staropolskiej grzeczności nie wymaga wysiłku. 2. Sędzia podkreśla, że w zachowaniu młodych mężczyzn szczególnie ważna jest grzeczność wobec kobiet.

Odwołując się do fragmentu, wyjaśnij, dlaczego — według Sędziego — grzeczność jest ważna. Nie cytuj sformułowań z arkusza.

Wyjaśnij sens sformułowania Sędziego: „Ale co dzień postrzegam, jak młódź cierpi na tem, / Że nie ma szkół uczących żyć z ludźmi i światem”.

Oceń prawdziwość (P/F) w odniesieniu do fragmentu i całego utworu: 1. Podczas uroczystych posiłków obowiązywała odpowiednia kolejność zajmowania przez gości miejsc przy stole. 2. Soplicowo nazywano „centrum polszczyzny” m.in. dlatego, że w domu Sędziego pielęgnowano staropolskie obyczaje.

Do tego samego rodzaju literackiego co Pan Tadeusz Adama Mickiewicza należy:

Podaj jedną cechę charakterystyczną dla rodzaju literackiego, do którego należy Pan Tadeusz.

Definicje wyrazu ważyć: 1. określać ciężar wagą; 2. mieć pewien ciężar; 3. przen. mieć znaczenie, wartość; 4. poruszając czymś w ręku, określać przybliżony ciężar; 5. zastanawiać się nad czymś, rozważać; 6. daw. cenić, poważać. W którym zdaniu użyto wyrazu ważyć w znaczeniu 5.?

Uczniowie zaprojektowali karty kalendarza inspirowane lekturami. Karta 1 (Maj): samolot, latarnia, róża, lis, gwiazdy. Karta 2 (Sierpień): pioruny, korona, wierzba, maliny, chleb. Karta 3 (Listopad): aniołki, wieniec, jabłka, kaplica. Karta 4 (Grudzień): zegar, monety, pieczeń, duch w łańcuchach. Wybierz jedną kartę, podaj tytuł lektury i wyjaśnij związek dwóch elementów graficznych z jej treścią.

Tekst II: Tadeusz Płużański, Przyjaciel mądrości (o różnicy między wiedzą a mądrością). Przyporządkuj akapitom 1., 5. i 7. po jednym pytaniu: A. Kogo możemy nazwać mędrcem? B. Jakie znaczenie ma słowo „filozofia”? C. Czy wiedza i mądrość oznaczają to samo? D. Co łączy dzielność intelektualną z odwagą? E. Czym kieruje się w postępowaniu przyjaciel mądrości?

Oceń prawdziwość (P/F): 1. Zdaniem Płużańskiego człowiek mądry zna swoje mocne i słabe strony. 2. Z tekstu wynika, że przyjaciel mądrości zdobytą wiedzę zatrzymuje dla siebie.

Napisz, jaka jest — według autora tekstu — relacja pomiędzy wiedzą a mądrością. Nie cytuj sformułowań z arkusza.

W tekście Tadeusza Płużańskiego nie pojawia się informacja o tym, że człowiek mądry:

Sformułowanie „spojrzeć prawdzie w oczy”, użyte w tekście, oznacza:

Spośród lektur obowiązkowych wybierz tę, której bohater wykazał się odwagą cywilną (o jakiej mowa w 5. akapicie). Podaj tytuł i bohatera oraz uzasadnij wybór, przywołując sytuację z lektury.

W zdaniu „Mądrość czyni z wiedzy właściwy, korzystny dla człowieka użytek” podkreślony wyraz to: A. imiesłów / B. przymiotnik, pełniący funkcję: C. przydawki / D. dopełnienia.

Uzupełnij zdania wyrazami z nawiasów we właściwej formie gramatycznej (uwzględnij przypadek i liczbę). 1. Każdy człowiek chce mieć grono (przyjaciel) …, bo z dobrymi (przyjaciel) … łatwiej pokonuje się trudności. 2. Po ukończeniu szkoły podstawowej Kasia planuje naukę w (technikum) … . Obecnie rozważa wybór jednego z dwóch (technikum) … znajdujących się w jej mieście.