Powierzchnia wody, dzięki napięciu powierzchniowemu, zachowuje się jak napięta sprężysta błona. Cząsteczki na powierzchni są mocno przyciągane do wnętrza cieczy, tworząc „skórkę". Lekka igła lub owad nie przerywa tej błony — jest przez nią podtrzymywany, mimo że stal jest gęstsza od wody.

Mydło (detergent) zmniejsza napięcie powierzchniowe wody. Dzięki temu woda lepiej zwilża powierzchnie i wnika w tkaniny oraz brud — dlatego mydła i detergenty skutecznie piorą i myją.

Cząsteczki wewnątrz cieczy są przyciągane przez sąsiadów ze wszystkich stron. Cząsteczki na powierzchni nie mają sąsiadów od góry, więc są przyciągane głównie do wnętrza cieczy. To sprawia, że powierzchnia „kurczy się" i zachowuje jak napięta błona — to właśnie napięcie powierzchniowe.