Jak napisać — rozumienie tematu i propozycje realizacji
Rozumienie pojęć (wg klucza): bunt = sprzeciw, protest, opór (czynny lub bierny) jednostki/zbiorowości albo namawianie do niego; konsekwencje = następstwa (społeczne, psychologiczne, moralne, polityczne). Temat można ująć jako bunt i skutki dla: buntownika, tego, przeciw komu się buntowano, lub otoczenia.
Możliwa teza: Bunt bywa moralnie konieczny, ale niemal zawsze niesie dla buntownika poważne konsekwencje — od klęski i cierpienia po wewnętrzną przemianę.
Propozycje lektur obowiązkowych (argument = bunt + jego skutki):
- „Antygona" Sofoklesa — bunt wobec zakazu Kreona w imię praw boskich; konsekwencja: śmierć bohaterki i klęska rodziny władcy.
- „Dziady cz. III" Mickiewicza — bunt Konrada przeciw Bogu (Wielka Improwizacja); konsekwencja: pycha, groźba potępienia, ocalenie przez pokorę ks. Piotra.
- „Kordian" Słowackiego — bunt wobec cara; klęska (omdlenie pod sypialnią) i osobista tragedia.
- „Zbrodnia i kara" Dostojewskiego — bunt Raskolnikowa przeciw normom (teoria „nadczłowieka"); konsekwencja: wyrzuty sumienia, choroba, w końcu odrodzenie.
- „Rok 1984" Orwella — bunt Winstona przeciw Partii; konsekwencja: tortury i złamanie jednostki.
Inny utwór / konteksty: mit o Prometeuszu (bunt wobec Zeusa i kara), biblijny bunt Adama i Ewy lub szatana, „Dżuma" Camusa (bunt jako postawa etyczna — kontekst filozoficzny, egzystencjalizm), romantyczny topos buntownika.
✔ Kryteria CKE: treść (16 pkt — teza + trafna argumentacja, funkcjonalne 2 utwory + konteksty), kompetencje literackie, struktura, styl, poprawność językowa/ortograficzna/interpunkcyjna. Brak lektury obowiązkowej lub błąd kardynalny = 0 pkt.